Είσοδος Επικοινωνία Περιεχόμενα Links Επιστολή_Α.Θ.Π.

ΚΟΙΝΟΤΑΡΧΕΣ - Β΄

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ Α΄ ΜΕΡΟΣ...

Ἀπ᾽ τ᾽ ἀρχεῖα τῆς κοινότητας τοῦ 1855 συνάγεται ἡ πληροφορία ὅτι ὁ ναὸς Ἁγ. Γεωργίου κατευθυνόταν ἀπὸ προϊστάμενο Ἀρχιμανδρίτη, ὁ ὁποῖος εἶχε ὡς βοηθοὺς ἕναν ἐφημέριο ἕναν ἱερέα καὶ ἕνα διάκονο. Ἐξ ἄλλου αὐτὴ τὴν ἐποχὴ ὁ κλῆρος εἶχε αὐξημένες δικαιοδοσίες. Δίκαζαν δηλαδὴ ὑποθέσεις γάμων, διαθηκῶν υἱοθετήσεων κ.ἄ., ἐνῶ γιὰ μεγαλύτερης σοβαρότητας διαφορὲς οἱ διάδικοι κάτοικοι τοῦ χωριοῦ προσέφευγαν στοὺς Ἕλληνες διαιτητὲς (ἀρμπίτρους). Καθαρὰ ἀστικὲς καὶ ποινικὲς ὑποθέσεις ἐκδικάζονταν ἀπὸ τοὺς κριτὲς τῆς κοινότητας καὶ μόνο ποινικὰ ἀδικήματα ἔφθαναν μέχρι τὸν Τοῦρκο καδή.

Ἀπὸ τὸ 1940 καὶ μετὰ ὁ ναὸς εἶχε ἕνα μόνο ἱερέα. Σήμερα σὲ ἀντίθεση μὲ πολλοὺς ναοὺς τῆς Κωνσταντινούπολης, ποὺ ἔπαυσαν νὰ λειτουργοῦν καὶ παραμένουν ἁπλὰ σύμβολα τῆς Χριστιανοσύνης, ὁ Ναὸς Ἁγ. Γεωργίου ἐκπληρώνει στὸ ἀκέραιο τὶς θρησκευτικὲς ἀνάγκες τῶν ἐναπομεινάντων Ρωμηῶν μ᾽ ἕνα ἱερέα, ποὺ μένει μόνιμα στὸ χωρίο.

Ἀπ' τὰ «κελλιά» ὅπως ὀνομαζότανε τὰ διαμερίσματα τῆς κοινότητας πέρασαν κατὰ καιροὺς οἱ παρακάτω ἱερεῖς:
1902-1903    Οἰκονόμος Νικόλαος, Ἰερομόναχος Εὐστράτιος.
1905-1906 Ἀρχιμανδρίτης Σοφρόνιος Κιορπές, Οἰκονόμος Εὐστάθιος Ποπέσκου, ἱερέας Ἀθανάσιος.
1907-1908 Οἰκονόμος Εὐστάθιος Ποπέσκου, Οἰκονόμος Διονύσιος, ἱερέας Παγκράτης Ἀλκιβιάδης.
1909-1912 Ἀρχιμανδρίτης Σοφρόνιος Κιορπές, ἐφημέριος Δημήτριος.
1912-1913 Ἀρχιμανδρίτης Ἄνθιμος (μετέπειτα Μέγας Ἐκκλησιάρχης Οἴκ. Πατριαρχείου) Οἰκονόμος Βασίλης Γαρυφαλλίδης, ἱερέας Γρηγόριος.
1915-1916 Οἰκονόμος Παλαιολόγος Οἰκονομίδης, ἱερέας Μιλτιάδης Κεστεκίδης.
1917-1918 Ἀρχιμανδρίτης Κύριλλος Ζαχαριάδης, ἱερέας Μιλτιάδης Κεστεκίδης.
1921-1922 Ἀρχιμανδρίτης Ἀναστάσιος, ἐφημέριος Ἰσίδωρος.
1923-1924 Ἀρχιμανδρίτης Ἄνθιμος Λογαρίδης, ἱερέας Ἀνδρέας Κεφαλόπουλος.
1925-1929 Ἐφημέριος Δωρόθεος Λαμπρινίδης, Ἱερέας Νικόδημος Βογιατζόπουλος.
1930-1931 Ἀρχιμανδρίτης Γεράσιμος, Οἰκονόμος Ἰωάννης Κλιμεντίδης, ἱερέας Στέφανος Νικολαΐδης.
1932-         Ἱερέας Θεοδόσιος Τριανταφυλλίδης.
1933-1949 Ἱερέας Ἀναστάσιος Καραγιαννίδης.
1951-1954 Ἱερέας Μιχαὴλ Δέλης (ζεῖ καὶ ἰερατεύει στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀμερικῆς)
1954-1963 Ἱερέας Νικόλαος Ζουμπούλης.
1963-1966 Ἱερέας Νικηφόρος Γατζιάρης.
1966-1968 Ἱερέας Βασίλης Κομνηνός.
1968-1975 Ἱερέας Παναγιώτης Παπαδόπουλος.
1975-         Ἱερέας Λευτέρης Γαϊτανίδης.

Τὰ τελευταῖα χρόνια ὁ ναὸς λειτουργεῖ μὲ ἱερέα τὸν ὁποῖο ὁρίζει ἡ Μητρόπολη Χαλκηδόνας.

Πέραν ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς πολλοὶ ἦταν καὶ οἱ ἰεροψάλτες ποὺ κόσμησαν μὲ τὴ φωνή τους τὰ ἱστορικὰ ἀναλόγια τοῦ Ναοῦ καὶ φυσικὰ δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ καταγραφοῦν ὅλοι.

Ἀνέκαθεν ὑπῆρξε πρόβλημα μεταξὺ ἱεροψαλτῶν καὶ Τσορμπατζίδων, γιατί οἱ ὀρέξεις τῶν διοικούντων δὲν συνταυτίζονταν μὲ τὸν χαρακτῆρα τῶν «μουσικολογιότατων», μ᾽ ἀποτέλεσμα τὶς συχνὲς φιλονικίες καὶ τὴν κατὰ κανόνα ἀπομάκρυνση ἡ ἀντικατάσταση τῶν ἱεροψαλτῶν.

Αὐτὸ ὅμως δὲ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπῆρξαν γι᾽ ἀρκετὰ χρόνια μόνιμοι ἱεροψάλτες. Ἀπὸ πληροφορίες ποὺ συλλέχθηκαν προκύπτουν τὰ παρακάτω ὀνόματα ἱεροψαλτῶν: Ἀχιλλέας Καρτζόγλου, Θεόδωρος Θεολογίτης, Ἀντώνης Καραγιαννίδης, Ἀνδρέας Ζουμπούλης, Γιῶργος Πορτοκαλίδης, Γιῶργος Μαυράκης, Νίκος Μαυράκης, Γιάννης Πορφυρός, Νικηφόρος Μεταξᾶς.

Οἱ κανδυλανάπτες ἦταν οἱ ἔμμισθοι ὑπάλληλοι τῆς κοινότητας. Ἔμεναν στὸ εἰδικὰ φτιαγμένο σπιτάκι, ποὺ ἦταν στὸν αὐλόγυρο τῆς ἐκκλησίας καὶ φρόντιζαν γιὰ τὴν καθαριότητα τοῦ Ναοῦ καὶ τὶς προετοιμασίες τῶν θείων λειτουργιῶν. Πέρα ὅμως ἀπὸ τὰ καθήκοντα τοὺς εἶχε ὁ καθένας καὶ τὸν γραφικό του χαρακτῆρα.

Πρὶν ἀπὸ τὶς λειτουργίες τῶν μεγάλων ἑορτῶν (Χριστούγεννα καὶ Πάσχα) ἔβγαιναν στοὺς δρόμους, κτυποῦσαν ὅλες τὶς πόρτες τῶν Χριστιανῶν καὶ τοὺς καλοῦσαν στὴν ἐκκλησία. Σὲ περιπτώσεις κηδείας διαλαλοῦσαν το «ὁ ποτέ... πρὸς κύριον ἀπεδήμησε». Αὐτὸς μοίραζε τὰ κόλλυβα, αὐτὸς κτύπαγε τὴν καμπάνα, πάντοτε μὲ τὸν δικό του χαρακτηριστικὸ τρόπο. Ἡ καμπάνα τοῦ χωριοῦ ἦταν Ρωσικῆς προέλευσης καὶ ἔδινε τὴν εὐκαιρία στὸν κάθε κανδηλανάπτη νὰ παράγει τὸ δικό του μελωδικὸ κτύπο.

Στὰ γεγονότα τοῦ Σεπτεμβρίου 1955 ἡ καμπάνα τοῦ χωριοῦ βρέθηκε νὰ ἡσυχάζῃ στὰ βαθιὰ νερὰ τοῦ Βοσπόρου. Οἱ ἐξαγριωμένοι, καταστροφεῖς τοῦ Ἑλληνισμοῦ, μπόρεσαν στὸ σκοτάδι νὰ κατεβάσουν ἀπ᾽ τὴ θέση της τὴν καμπάνα, νὰ τὴν σύρουν 200 μέτρα περίπου καὶ νὰ τὴν ρίξουν μπροστὰ ἀκριβῶς στὴν ἀποβάθρα. Τὸ ἱστορικὸ αὐτὸ κειμήλιο τοῦ Ἁγίου Γεωργίου μετὰ ἀπὸ μερικὲς ἑβδομάδες ἀνασύρθηκε ἀπ᾽ τὸν βυθὸ μὲ τὴ συνδρομὴ σύσσωμης τῆς νεολαίας τοῦ χωριοῦ καὶ μὲ πρωτεργάτη τὸν νεαρὸ Θωμᾶ Σουτζουκτσὴ ποὺ βουτώντας ἀλλεπάλληλες φορὲς στὰ 10 μ. βάθος κατάφερε νὰ τὴ δέση στερεά. Ἀμέσως μετὰ μὲ κάθε μεγαλοπρέπεια μεταφέρθηκε στὴ θέση της, στὸ πανύψηλο καμπαναριὸ καὶ κτύπησε χαρμόσυνα δηλώνοντας, μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο τὴν παρουσία της.
 
Μαρμάρινες πλάκες, ὅπου ἀναγράφονται οἱ δωρητὲς καὶ οἱ Μέγ. Εὐεργέτες τῆς Κοινότητας. (Φωτ/φία Δημ. Παλαβίδη).
 
Ἀπ᾽ τοὺς κανδηλανάπτες ποὺ πέρασαν ἀπ᾽ τὸ χωριὸ ξεχωρίζουν ὁ Μανώλης μὲ τὴν φλύαρη γυναίκα του τὴν Μανιῶ, ἡ κηραναύτρα Κοκκώνα Εὐδοκία μὲ τὸν γιό της τὸν Τριαντάφυλλο, τὸν βαρκάρη. Οἱ παλιοὶ ποὺ τὸν θυμοῦνται φαλακρὸ λένε πώς, ὅταν μεθοῦσε καὶ τὸ γλέντι ἔφθανε στ᾽ ἀποκορύφωμά του, ἡ παρέα τοῦ κολλοῦσε ἀναμμένα κεριᾶ, σπαρματσέτα στὸ κεφάλι, καὶ μὲ «μπροστάρη τῶν φωταγωγημένο Τριαντάφυλλο» καὶ μ᾽ ἀκολουθεία τὴ λατέρνα καὶ τοὺς τραγουδιστάδες περιφέρονταν στοὺς δρόμους καὶ στὰ καπηλιὰ τοῦ χωριοῦ.

Στὰ πρόσφατα χρόνια καὶ γιὰ μεγάλο διάστημα τὴν ἐποπτεία τοῦ Ναοῦ τὴν εἶχε ὁ Χρῆστος ὁ ψαράς. Ἦταν εἰδικὸς στὸ νὰ βγάζῃ τοὺς καλύτερους ἀστακοὺς καὶ νὰ προσφέρῃ πλούσιο φαγοπότι στοὺς «Τσορμπατζῆδες».

Μετὰ τὸν Χρῆστο Καράμπαμπα ποὺ ἦταν καὶ ὁ τελευταῖος κανδυλανάπτης ποὺ ἔζησε τὶς «ἐποχὲς δόξας» τοῦ χωριοῦ ἐναλλάσσονται ὁ Σωτήρης ὁ Συριανός, ὁ κυρ Γιώργης καὶ ὁ Δήμητρας Ἰμρέ, ποὺ ζοῦν στὴ μοναξιά τους καὶ μαζὶ μὲ κάποιο διαθέσιμο ἱερέα ποὺ ἔρχεται ἀπὸ κάπου μακριά, προσπαθοῦν νὰ πείσουν τὸ λιγοστὸ ἐκκλησίασμα ὅτι ὁ Ἅϊ Γιώργης δὲν πρόκειται τουλάχιστον στὸ ἄμεσο μέλλον νὰ κλειδαμπαρώσῃ τὴν πόρτα του.
 
Μαρμάρινες πλάκες, ὅπου ἀναγράφονται οἱ δωρητὲς καὶ οἱ Μέγ. Εὐεργέτες τῆς Κοινότητας. (Φωτ/φία Δημ. Παλαβίδη).
 
Ὅπως κάθε Κωνσταντινουπολίτικος ναὸς ἔτσι καὶ ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου ἔχει τοὺς εὐεργέτες του, ποὺ συνετέλεσαν μὲ τὴν οἰκονομική τους στήριξη νὰ διατηρήσουν τὸν ἱερὸ αὐτὸ χῶρο καὶ νὰ τοῦ παράσχουν ἀκίνητα, περιουσίες καὶ δωρητήρια. Στὴ μαρμάρινη πλάκα τῶν μεγάλων εὐεργετῶν ποὺ βρίσκεται ἀναρτημένη σὲ περίοπτη θέση στὴν εἴσοδο τοῦ Ναοῦ, ἀναγράφονται τὰ ὀνόματά τους, ποὺ ὅμως ἡ ἐφοροεπιτροπὴ τοῦ 1950 σ᾽ ἔντυπο φυλλάδιο ποὺ δημοσίευσε, φρόντισε νὰ ἐξάρῃ τὴν εὐγενική τους χειρονομία. Χωρὶς τὸ κείμενο νὰ ἀλλοιωθεῖ εἶναι χρήσιμο νὰ παρατεθεῖ ὡς ἔχει.

ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ
: Εἰς μικρὰν ἡλικίαν ἐλθὼν ἐκ Χίου ὑπηρέτησε κατ᾽ ἀρχὰς ὡς ἀναγνώστης τῆς Ἐκκλησίας, ἔπειτα ἐχειροτονήθη διάκονος καὶ ἕνεκα τῆς χρηστῆς καὶ ἀμέμπτου αὐτοῦ διαγωγῆς ἐχειροτονήθη καὶ ἔγινεν ἰσόβιος ἱερεὺς τῆς κοινότητος ὅτε καὶ ἀνέλαβε τὴν εὐπρέπειαν τοῦ Ἁγιάσματος τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον ἐστέγασεν, ἀλλὰ καὶ Ναΐσκον ἐκεῖ ἀνέγειρε (1870) ὡς μαρτυρεῖ καὶ ἡ ἐκεῖ ἐντετειχισμένη ἐνεπίγραφος πλάξ. Εὐπρέπισεν ἐκ περισσοῦ καὶ τὸ ἔξω τοῦ Ἀγιάσματος κηπάριον μὲ δενδροφυτείας καὶ ἐκαλλώπισε παντοιοτρόπως, καταστήσας τὸν τόπον εὐάρεστον εἰς τοὺς ἐπισκέπτας. Ἀπεβίωσεν τὸ 1880, ὁ δὲ τάφος του εὑρίσκεται εἰς τὸν περίβολον τοῦ Ἁγιάσματος.
 

Ἡ εἴσοδος στὸν περίβολο τοῦ Ναοῦ καὶ τοῦ σχολείου καὶ τὸ ἀνατολικὸ ὁπίσθιο τμῆμα τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ.
(Φωτ/φία Δημ. Παλαβίδη).

 
ΙΩΑΚΕΙΜ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ (Παπὰ Ἰωακείμ): Ὁ πατήρ του Ἀναστάσιος μὲ τὸν ἀδελφόν του Χαράλαμπον πρὸ ἐτῶν ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν κοινότητα. Μὲ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν ἐπλούτισαν, ἠγόρασαν οἰκόπεδο ἀπέραντα εἰς ἕνα τῶν λόφων τοῦ χωριοῦ, ὅπου ὄχι μόνον ἔκτισαν σειρὰν οἰκιῶν διὰ τὰς πολυπληθεῖς οἰκογενείας των, ἀλλὰ καὶ ἐκκλησίαν τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους ἐκεῖ ἀνήγειραν. Ἐβοήθουν δὲ καὶ τοὺς πτωχοὺς τῆς συνοικίας των χωρὶς διάκρισιν ἐθνότητος καὶ διὰ τοῦτο ἔμεινε μέχρι σήμερον τὸ ὄνομα τοῦ δρόμου Μπακιρτζῆ μπασῆ ὡς ἐκ τοῦ εἴδους τῆς ἐργασίας των. Διὰ νὰ διαχωρίσουν δὲ τὴν ἕως τότε συνδιδασκαλίαν ἀρρένων καὶ θηλέων, ἐδώρισαν εἰς τὴν κοινότητα τὸ παρὰ τὴν ἐκκλησίαν κτῆμα των (1885) ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς παρθεναγωγεῖον, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως κατὰ τὴν ἀκολουθίαν τῶν Παθῶν της Μ. Παρασκευῆς διανέμονται κηρία εἰς τὸ ἐκκλησίασμα. Ὁ δὲ ἀοίδιμος Ἰωακεὶμ ἔγινεν εὐεργέτης τῆς κοινότητος πρὸ πάντων κατὰ τὴν οἰκοδόμησιν τῆς Σχολῆς (1875) ὄχι μόνο χρηματικῶς ἀλλὰ καὶ ὡς πρόεδρος τῆς Ἐφορείας τῶν Νοσοκομείων Βαλουκλῆ συνεκάλει τοὺς ἐργάτας καὶ κτίστας τοῦ ἀνεγειρομένου τότε Ἐθνικοῦ Χανίου Γαλατᾶ καὶ εἰργάζοντο δωρεὰν κατὰ τὰς Κυριακάς.

ΠΑΥΛΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΒΙΚ
, ΣΚΥΛΙΤΣΗΣ: Ὁ γνωστὸς εἰς ὅλους διὰ τὰς μεγάλας αὐτοῦ δωρεὰς Παῦλος Στεφάνοβικ Σκυλίτσης μὲ τὴν σύστασιν καὶ τὰς ἐνεργείας τοῦ συγχωριανοῦ μας Σταύρου Βουτυρᾶ ἐδώρησε λίρας χρυσᾶς 300 καὶ ἑτέρας 88, μὲ τὰς ὁποίας ἐκτίσθη τὸ Καζίνο τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὰ ἄλλα πλησίον του καταστήματα.

ΣΑΒΒΑΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ
: Ἐδώρησεν εἰς τὴν κοινότητα τὸ εἰς Χρυσόπολι βαφεῖον του.

ΑΘΗΝΑ ΠΡΩΣΣΙΔΑ
: Ἔζησε καὶ ἀπέθανεν ἄγαμος. Ὁ ἀδελφός της Βασίλειος, ἀρχίατρος εἰς τὸ νοσοκομεῖον Κούλελη, γνωστὸς καὶ ὡς ἐπιστήμων ἀλλὰ καὶ ὡς φιλάνθρωπος, ἐπίσης ἄγαμος, ἔζη μὲ τὴν ἀδελφήν του μέχρι τοῦ θανάτου του. Ὅτε δὲ καὶ ἡ ἰδία ἠννόησεν ὅτι πλησιάζει τὸ τέλος τῆς ζωῆς της, ἐδώρησε μεταξὺ ἄλλων καὶ εἰς τὴν κοινότητα ὁμολογίας ἀξίας 1000 περίπου χρυσῶν λ. διὰ διαθήκης κατατεθειμένης εἰς τὰ ἀρχεία τῆς κοινότητας, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως ἐκ τοῦ προϊόντος τῶν τοκομεριδίων ἀνερχομένων εἰς λίρας 60 καὶ ἐπέκεινα κατ᾽ ἔτος νὰ προικίζωνται ἄποροι νέαι τοῦ χωριοῦ. Ἕνεκα ὅμως τῆς ἀνωμάλου πολιτικῆς καταστάσεως αἱ ὁμολογίαι ἔχασαν τὴν ἀξίαν των.
 

Ὁ Ἅγιος Γεώργιος ἀποτυπωμένος σὲ ἑορταστικὸ δελτίο τῆς κοινότητας τὸ 1952.
(
Φωτ/κὸ ἀρχεῖο Ἰωάννη Κωνσταντινίδη).

 
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΛΟΥΡΕΝΤΖΗΣ: Κάτοικος καὶ κτηματίας τοῦ χωριοῦ ἐδώρησεν εἰς τὴν κοινότητα τὴν οἰκίαν του, ἡ ὁποία πρὸ τριακονταετίας περίπου ἔγινε παρανάλωμα τοῦ πυρός.

ΑΔΕΛΦΟΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΙ
: Οἱ τρεῖς ἀδελφοὶ Χατζόπουλοι (Γεώργιος, Ἀριστόφρων καὶ Μιχαήλ), μὲ τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν τιμιότητά των ἀνεδείχθησαν εἰς τὴν κοινωνίαν, χωρὶς νὰ λησμονήσουν καὶ τὴν γενέτειράν των καὶ μὲ χρηματικὰς δωρεὰς χάριν τῶν πτωχῶν τῆς κοινότητος καὶ πρὸ πάντων, διότι ἐκ θεμελίων ἀνήγειραν τὸν Ναΐσκον τοῦ ἁγιάσματος τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος εἰς μνήμην τῶν γονέων των.

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΖΑΚΧΟΠΟΥΛΟΥ
: Μετέγραψε τὴν οἰκία της ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς κοινότητος ὑπὸ τὸν ὅρον μέχρι τοῦ θανάτου της νὰ εἰσπράττῃ αὐτὴ τὰ ἐνοίκια.
ΙΟΡΔΑΝΗΣ Χ" ΠΑΥΛΙΔΗΣ: Λιτός, ὀλιγαρκὴς καὶ ἀπέριττος εἰς τὴν ζωήν του ὁ μακαρίτης, τὴν περιουσίαν του μετὰ θάνατον διένειμε μεταξὺ τῶν τέκνων του χωρὶς νὰ λησμονήσῃ εἰς τὴν διαθήκην του καὶ τὴν κοινότητα ὅπου ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν διέμενεν ὡς μόνιμος κάτοικος εἰς τὴν ὁποίαν ἐκληροδότησε τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν 35000 λιρῶν Τουρκίας.

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ Μ. ΜΑΓΙΔΗΣ
: Ὁ μακαρίτης, δικηγόρος, ἐκ συμπαθείας πρὸς τὴν κοινότητα ἀνέλαβε μετὰ τῆς συζύγου του Ἑλένης τὸν καλλωπισμὸν καὶ τὴν ἠλεκτροφώτισιν τῆς ἱερᾶς ἡμῶν Ἐκκλησίας, ὅπως ἀναγράφεται τοῦτο καὶ εἰς τὴν ἐπὶ τούτῳ ἐντετειχισμένην πλάκα.

Σ᾽ ἄλλη μαρμάρινη πλάκα ἀναφέρονται μὲ χαραγμένα τὰ ὀνόματά τους καὶ οἱ δωρητὲς αὐτοὶ δηλαδὴ ποὺ σὲ ἀνύποπτο χρόνο στὴν πρόσφατη περίοδο συνέβαλαν ἀποφασιστικὰ καὶ ἔλυσαν οἰκονομικῆς φύσης προβλήματα ποὺ ἀντιμετώπιζε ἡ κοινότητα.

Νομικὸς σύμβουλος τῆς κοινότητας διετέλεσε ὁ δικηγόρος Τέρπανδρος Μαρίνος, ὁ ὁποῖος ἦταν καὶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς Μειζόνων Ἱδρυμάτων τῆς Κωνσταντινούπολης, ἐνῶ δικηγόρος καὶ διεκπεραιωτὴς τῶν κοινοτικῶν ὑποθέσεων καὶ ἀντιπρόσωπος, ἔναντι τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν ἦταν ὁ δικηγόρος Ταρὶκ Καράντενιζ ὁ εὐγενικός, ἔντιμος καὶ πρόθυμος γιὰ κάθε εἴδους ἐξυπηρέτηση, διακεκριμένος Τοῦρκος τοῦ χωριοῦ.

Τὸ 1880 τότε ποὺ δὲν ὑπῆρχε ὀργανωμένη πυροσβεστικὴ κρατικὴ ὑπηρεσία, ὁ Ναὸς τοῦ Τσεγκέλκιοϊ διέθετε πυροσβεστικὸ σῶμα ἐθελοντῶν. Ἐπειδὴ οἱ φωτιὲς ἦταν ἡ κύρια αἰτία ποὺ ἀπειλοῦσαν τὰ ξύλινα σπίτια τοῦ χωριοῦ θεωρήθηκε ἀναγκαῖα ἡ σύσταση «ἄτακτης» ὁμάδας πυροσβεστῶν μὲ τὸν χαρακτηρισμὸ «τουλουμπατζῆδες» . Ἦταν οἱ ἄνδρες ποὺ μὲ τὶς μάνικες καὶ τὶς ἀντλίες ἀντιμετώπιζαν καὶ περιόριζαν τὴν ἔκταση τῆς φωτιᾶς σ᾽ ὅποιο σημεῖο τοῦ χωριοῦ κι᾽ ἂν ἐκδηλωνόταν.
 

Ὑπῆρχαν δυὸ ὀργανωμένες ὁμάδες πυροσβεστῶν. Ἡ Ὀθωμανικὴ μὲ τὴν ἐπωνυμία «Τσεγκὲλ τζαμιιλέρ» καὶ ἡ Ἑλληνικὴ «Κιλίσελιλερ» δηλαδὴ ἡ ὀργάνωση τοῦ τζαμιοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας. Ὅταν ἔπαιρναν τὴν πληροφορία γιὰ κάποια ἑστία φωτιᾶς, φωνάζοντας μὲ κραυγὲς «ἔρχονται οἱ κιλίσελιδες», ἔφταναν στὸν τόπο δράσης καὶ μ᾽ ἐπικεφαλῆς τὸ πρωτοπαλίκαρο τὸ Στέφο ξεκινοῦσαν τὴν ἐπιχείρηση τῆς κατάσβεσης. Γιὰ τὴν τόλμη καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα τοῦ ἄτακτου αὐτοῦ πυροσβέστη γράφτηκαν πολλὰ ἐπαινετικὰ λόγια μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τραγούδια ποὺ ἐξάρουν τὴν ἡρωική του προσπάθεια. Ἕνα ἀπ᾽ αὐτὰ λέει:

 
Kiliseli civelek tulumbacı, Sine-i billuruna asmış hacı
İstefomdur her gece başım tacı, Kariye-i Çengelde meyhanede

Το τραγούδι γράφτηκε τὸ
1885 ἀπὸ λαϊκὸ Τοῦρκο τροβαδοῦρο Αşık Razi καὶ σημαίνει:

«
Ὁ εὔθυμος καὶ ζωηρὸς τουλούμπατζης τῆς ἐκκλησίας, ἔχει κρεμάσει τὸν σταυρὸ στὸ στῆθος του, εἶναι ὁ Στέφος τὸ καμάρι μου, στὸ χωριὸ Τσεγκὲλ στὸ ταβερνάκι».

  Ἰωσὴφ Κωνσταντινίδης