150 ΧΡΟΝΙΑ ΔΡΑΣΗΣ

Ἀπόφοιτοι τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς Χάλκης πρὸ τῆς κεντρικῆς εἰσόδου τοῦ κτιρίου.

 

Ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος εἶναι ἀπὸ τοὺς τελευταίους ἀποφοίτους τῆς Σχολῆς ἄριστα καταρτισμένος θεολογικὰ καὶ μὲ ἀρετὲς ἠγέτου. Ποῖος θὰ τὸν διαδεχθῇ μὲ παρόμοια χαρίσματα ἂν ἡ Σχολὴ ἐξακολουθῇ νὰ μένῃ ἔτσι ἀδρανὴς καὶ κλειστή, χωρὶς ἐλπίδα ζωῆς; Εἶναι ὑπεύθυνος ἠγέτης καὶ γι᾽ αὐτὸ τὴν Κυριακὴ στὶς 28 Αὐγούστου 1994 ἄφησε τὸν ἑαυτό του, ὅπως κάνει συχνά, νὰ μιλήσῃ ἐλεύθερα καὶ νὰ φωνάξει πρὸς τοὺς ἀρμόδιους τῆς χώρας ποὺ ἔτσι τὸ θέλησε ἡ ἱστορική μας μοῖρα νὰ φιλοξενῇ τὸ Πατριαρχεῖο καὶ τὴ Σχολὴ τῆς Χάλκης:

 

"Καιρικὰ δυστυχήματα", εἶπε, "τὰ τελευταία 23 χρόνια κρατοῦν τὴν Σχολὴ κλειστή". Καὶ πρόσθεσε πῶς ὅλοι γύρισαν αὐτὴ τὴν Κυριακὴ ἐκεῖ, ὄχι ὡς πατριάρχες καὶ ἀξιωματούχοι τῆς Ἐκκλησίας ἀλλὰ ὡς ξενιτεμένα παιδία ποὺ γύρισαν στὴν μητρικὴ ἀγκαλιά, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ ζητήσουν νὰ ἀνοίξῃ καὶ πάλι ἡ Σχολὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Γένους.

 

Θεωρῶ ὑποχρέωση μου νὰ παραθέσω τὴν ἱστορικὴ αὐτὴ ὁμιλία τοῦ Oἰκουμενικοῦ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου αὐτούσια ὅπως ἀκούστηκε στὴν συγκέντρωση τῶν μαθητῶν καὶ ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς. 

 

Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος ἐκφωνῶν ἀπὸ τοῦ Βήματος τὸν χαιρετιστήριον Αὐτοῦ λόγον.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ
κ. κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ,
ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟΝ ΤΗΣ 150ΕΤΗΡΙΔΟΣ ΤΗΣ Ι. ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΧΑΛΚΗΣ
( Χάλκη, 28 Αὐγούστου 1994 )

Μακαριώτατοι, Ἱερώτατοι καὶ Θεοφιλέστατοι ἐν Χριστῷ ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοί, Σεβασμιώτατε Προνούντσιε τοῦ Βατικανοῦ ἐν Ἀγκύρᾳ, λοιποὶ εὐλαβέστατοι κληρικοί, 'Εντιμολογιώτατε Ἄρχων Μ. Λογοθέτα καὶ Μ. Εὐεργέτα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης 'Εκκλησίας καὶ λοιποὶ Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες αὐτῆς, Ἐντιμότατε κ. Γενικὲ Πρόξενε τῆς Ἑλλάδος, Ἐλλογιμώτατοι Διδάσκαλοι τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας, τέκνα ἐν Κυρίῳ προσφιλῆ.

 

Δόξα τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ  καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, τῇ  ἁγίᾳ καὶ ὁμοουσίῳ καὶ ζωοποιῷ καὶ ἀδιαιρέτῳ Τριάδι, διὰ τὴν  χαρὰν  καὶ τὴν συγκίνησιν τῆς εὐλογημένης συνάξεως  σήμερον  ἐν  τῇ  Σχολῇ πάντων ἡμῶν τῶν τέκνων αὐτῆς  "ἐκ δυσμῶν,  καὶ βορρᾶ,  καὶ θαλάσσης, καὶ ἑώας, ἐν αὐτῇ εὐλογούντων Χριστὸν εἰς τοὺς αἰῶνας".

 

Καλῶς παραγεγόνατε εἰς τὰς ἡγιασμένας  ταύτας αὐλάς, ἠγαπημένοι ἀδελφοὶ καὶ τέκνα!

 

Συνήχθημεν διὰ νὰ ἑορτάσωμεν "ἐν ἑνὶ στόματι καὶ μιᾷ καρδίᾳ", καρδίᾳ παλλούσῃ ἐκ δεδικαιολογημένης ἱερᾶς συγκινήσεως, τὴν συμπλήρωσιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος αἰῶνος ἀφ᾽ ὅτου ἡ περιώνυμος Ἱερά κατὰ Χάλκην Θεολογικὴ Σχολὴ - ἡ Σχολή μας - ἤνοιγε τὰς πύλας αὐτῆς καὶ ἤρχιζε τὴν βαρυσήμαντον καὶ ἀνεκτίμητον προσφοράν της πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὸ Γένος, πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τὸν κόσμον.

 

Τὶ καὶ ἂν κατὰ τὰ τελευταῖα εἴκοσι καὶ τρία ἔτη ἡ Σχολὴ ἐκ "καιρικῶν δυστυχημάτων" δὲν λειτουργεῖ; Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὰς ἀπαρχὰς τοῦ  ἱστορικοῦ ἔργου της  καθὼς  συμπληροῦνται 150 χρόνια ἀφ᾽ ἧς ἡμέρας ὁ πρῶτος τῇ τάξει Καισαρείας Παΐσιος, ὁ διάσημος ἄλλοτε διδάσκαλος τῆς ἐν Καισαρείᾳ Ἱερατικῆς Σχολῆς, Ἱερουργῶν ἐνταῦθα, ηὐλόγει καὶ ἡγίαζε καὶ ἐφώτιζεν ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας τοὺς πρώτους διδασκάλους καὶ μαθητὰς τῆς νεοσυστάτου Σχολῆς, ἥτις ἔμελλε νὰ ἐξελιχθῇ εἰς φάρον αὐγάζοντα "φῶς Χριστοῦ" ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς Οἰκουμένης, πανταχοῦ ὅπου ὑμεῖς πάντες, φίλοι ὁμότροφοι ἀδελφοί, ποιεῖτε ἔργον εὐαγγελιστοῦ ἀπὸ διαφόρων θέσεων καὶ ἐπάλξεων, "διάκοσμος ὅλος βαθμῶν καὶ ἀξιωμάτων ἐκκλησιαστικῶν".

 

Εὑρόντες, λοιπόν, συνάδουσαν τὴν γνώμην τῶν περὶ ἡμᾶς ἁγίων ἀρχιερέων, ἀπεφασίσαμεν τὸν ἑορτασμὸν καὶ τὴν ἔξαρσιν τοῦ ἱστορικοῦ τούτου σταθμοῦ ἐν τῇ ζωῇ τῆς Σχολῆς καὶ προσεκαλέσαμεν προφρόνως πάντας ὑμᾶς, οἵτινες συγκεντρωθέντες εἰς τὴν βασιλίδα πόλιν τῆς Βασιλίδος Μητρός, ἰδοὺ ἀνέβητε ἤδη ὑπόπτεροι τὸν γνώριμον ἰμερόεντα λόφον τῆς μυροβόλου Χάλκης καὶ εἰσήλθετε δακρύοντες εἰς τὸ Ναΐδιον, ὅπου ἐδοξάσαμεν ἅπαντες ὁμοῦ τὸν δοτῆρα παντὸς ἀγαθοῦ ἐπὶ τῇ δωρεᾷ Αὐτοῦ τοῦ εἶναι ἡμᾶς μέλη τῆς ἀδελφότητος τῶν Ἁγιοτριαδιτῶν, ἐνῶ συγχρόνως Τὸν παρεκαλέσαμεν νὰ εὐδοκήσῃ καὶ νὰ εὐλογήσῃ νὰ οἰκηθῇ καὶ πάλιν ἡ Μονὴ αὕτη τοῦ Ἐσόπτρου "παρὰ διδασκάλων θεολόγων καὶ μαθητῶν ἱερωμένων καὶ μελλόντων ἱερωθῆναι", ὡς εἶχεν ὀρίσει συνοδικῶς ὁ ἀοίδιμος Γερμανὸς ὁ Δ´ .

 

Τοῦτον τὸν ἅγιον ἄνδρα ἔχομεν ἅπαντες συνέκδημον τὴν πρωΐαν ταύτην κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν εἰς τὴν πνευματικὴν ἡμῶν πατρίδα, καὶ μετ᾽ αὐτοῦ Κωνσταντῖνον τὸν Τυπάλδον, τὸν πρῶτον Σχολάρχην, καὶ τοὺς ὀλίγους περὶ αὐτὸν καθηγητὰς καὶ μαθητὰς τῶν ἡμερῶν ἐκείνων, ἀλλ᾽ ἐν ταύτῃ καὶ τοὺς πολυαρίθμους διαδόχους καὶ συνεχιστὰς τοῦ ἔργου αὐτῶν, οἵτινες καθ᾽ οἰονδήποτε τρόπον συνεδέθησαν  ἔκτοτε μὲ τοὺς  Ἱεροὺς  τούτους χώρους, εἰς τοὺς  ὁποίους ἡμεῖς, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ἀξιούμεθα νὰ ἐπανασυναντώμεθα σήμερον. 

 

Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος ἐν μέσῳ τῶν Μακαριωτάτων Πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας Παρθενίου καὶ Ῥουμανίας Θεοκτίστου, τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Τιράνων καὶ πάσης Ἀλβανίας Ἀναστασίου, τοῦ Μητροπολίτου Περιστερίου Χρυσοστόμου τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τοῦ Ἐπισκόπου Βερέϊσκη Εὐγενίου, ἐκπροσώπου τῆς Ἐκκλησίας Ῥωσίας καὶ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Βάντ, Φελεὰκ καὶ Κλοὺζ Βαρθολομαίου τοῦ Πατριαρχείου Ῥουμανίας.

 

Ναί! Εἶναι ὄντως ἱερὸς καὶ ἅγιος ὁ τόπος οὗτος, ἐν ὧ ἔστησαν οἱ πόδες ἡμῶν. Διότι εἶναι ὁ τόπος ὅπου "εἴδομεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν". Ὅπου "καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ περιπολεύουσιν". Ὅπου ἐγεννήθημεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου" (Α´ Κορ. 4, 15). Ὅπου ἡμεῖς "πάντες τὸ αὐτὸ βρῶμα πνευματικὸν ἐφάγομεν, καὶ πάντες τὸ αὐτὸ πόμα πνευματικὸν ἐπίομεν" (Α´ Κορ. 10, 3). Ὅπου εἴδομεν τὰς ὠραιοτέρας ἀνατολὰς καὶ δύσεις τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης τὰς μαρμαρυγὰς ἐπὶ τῶν ὑδάτων τῆς Προποντίδος. Λέγει ἡ "Κωνσταντινιάς" διὰ τὴν θεὰν ἐκ τοῦ Λόφου τούτου τῆς Νέας Σιών: " Ἡ θεωρία αὐτόθεν διὰ τὸν ἐκτεταμένον κύκλωθεν ὁρίζοντα εἶναι ἀμίμητος, ὁ ὁποῖος παρίσταται ὡς ἐν πολυποίκιλον πάντερπνον ἀμφιθέατρον, καὶ ἐκθαμθεῖ περὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου μάλιστα τὴν ὅρασιν, διὰ τὰς τοσαύτας διαφορετικὰς πανταχόθεν χαριεστάτας σκηνὰς τῆς φύσεως· ἐπειδὴ πᾶς τις βλέπει μακρόθεν, ἐντεῦθεν μὲν τὴν περιφανῆ Πόλιν καὶ τὰ Θρακικὰ παραιγιάλια, ἐκεῖθεν δὲ τὰς τοσαύτας διεσπαρμένας Νήσους εἰς τὸ εὐρύχωρον πέλαγος τῆς Προποντίδος, ἀλλαχόθεν πάλιν τὸν ὑψηλὸν τῆς Προύσης Ὄλυμπον, κεκαλυμμένον αἰωνίως με χιόνας, καὶ ἀπαστράπτοντα κατ᾽ ἀντανάκλασιν περιπλέον περὶ τὴν δύσιν τοῦ τῆς ἡμέρας φωστῆρος, ἔτι τὰ τοσαῦτα ἐξ ἄλλου μέρους βουνὰ τῆς Βιθυνίας καὶ τὰς καταφύτους τερπνὸς αὐτῆς παραθαλασσίους πεδιάδας μὲ τὰ τοσαῦτα χωρία" (Ἐν Βενετίᾳ 1824, σελ. 166-167).

 

Αὐτὸς ὁ ἐκτεταμένος κύκλωθεν ὁρίζων" νομίζει κανεὶς ὅτι ἄνοιγε τοὺς ὁρίζοντας τῶν μαθητῶν τῆς Χάλκης πρὸς τὴν οἰκουμένην, πολὺ πέραν τοῦ στενοῦ ἐπαρχιωτισμοῦ, μακρὰν τῶν μυωπικῶν παρωπίδων, αἱ ὁποῖαι ἐγκλείουν τὸν ἄνθρωπον, καὶ μάλιστα τὸν κληρικόν, εἰς τὴν στενόψυχον καὶ φανατικὴν θεώρησιν τῶν πραγμάτων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ κόσμου. 

 

Εἶναι ἅγιος ὁ τόπος, διότι ἐδῶ ἐδώκαμεν "πορείας ὅρκους στὴν καρδία τοῦ Κυρίου" (Πέργης Εὐάγγελος). Ἐδῶ ἀπεκτήσαμεν ἦθος καὶ φρόνημα ἐκκλησιαστικόν. Ἐδῶ ἐχαλκεύσαμεν φιλίας καὶ ἐσφυρηλατήσαμεν δεσμοὺς ποὺ ἔμειναν ἀκατάλυτοι καὶ ἀνεπηρέαστοι ἀπὸ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἐκτελεῖται καλύτερον ἡ διακονία τῆς Ἐκκλησίας.

 

Διὸ πάντα ταῦτα ἀνελάβομεν σήμερον, μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῶν γενεθλίων τῆς Σχολῆς, προσκύνημα εὐγνωμοσύνης πρὸς αὐτήν. Διέβημεν τὸν οὐδὸν τῆς ὡς νεήλυδες καὶ πάλιν μαθηταί, ἀφήνοντες εἰς τὴν ἐπιβλητικὴν εἴσοδον τῆς τίτλους καὶ ἀξιώματα καὶ ἐπιτεύγματα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐχάρισαν ὁ Θεὸς καὶ ἡ Ἐκκλησία, ἀφ' ὅτου ἀνεχωρήσαμεν ἐντεῦθεν.

 

Σήμερα δὲν εἵμεθα Πατριάρχαι, Ἀρχιερεῖς, Ἱερεῖς καὶ Καθηγηταὶ  εἵμεθα τὰ παιδιὰ τῆς Σχολῆς, τὰ ξενητευμένα παιδιά, τὰ ὁποῖα ἐπιστρέφουν εἰς τὴν μητρικὴν ἀγκάλην τῆς Μάνας, εἰς τὸν πατρικὸν οἶκον.

 

Τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀναλογιζόμεθα τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν σημασίαν τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ τὸ μέγεθος τῆς εὐγνωμοσύνης τὴν ὁποίαν οἱ πάντες ὀφείλομεν εἰς αὐτόν. Τὶ θα ἥμεθα ἄνευ τῆς Σχολῆς, ἄνευ τῶν ἐφοδίων τὰ ὁποῖα μας ἔδωκε, ἄνευ τῆς στοργῆς καὶ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Ἐκκλησίας; Ὄντως εἶναι ἀνεξάντλητος  ἡ ὀφειλὴ καὶ τὸ χρέος ἡμῶν. Τουλάχιστον ἄς διακρίνῃ ἡμᾶς ἡ πιστότης καὶ ἡ ἀφοσίωσις  εἰς  τὴν Τροφὸν Σχολὴν καὶ ἡ ὑπακοὴ εἰς τὰ κελεύσματα τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, ὑπεράνω τῆς ὁποίας οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ τοποθέτησῃ ἑαυτόν, ὅσον ἐπιτυχημένος καὶ ἂν εἶναι ἢ νομίζει ὅτι εἶναι εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν αὐτοῦ σταδιοδρομίαν.

 

Κατὰ τὴν εὔσημον ταύτην στιγμὴν ἀποτίομεν φόρον τιμῆς καὶ εὐχαριστίας πολλῆς πρὸς τοὺς Σχολάρχας καὶ τοὺς Καθηγητὰς ἡμῶν, τούς τε ζῶντας καὶ τοὺς εὐλογούντας τὴν ὁμήγυριν ταύτην ἐκ τοῦ ὑπερπέραν, ὧν τὰ πνεύματα ἀσφαλῶς περιίπτανται ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν.

 

Καὶ θὰ ἧτο πολλαπλῶς εὐσημοτέρα ἡ στιγμὴ αὕτη τῆς συναντήσεως Καθηγητῶν καὶ μαθητῶν, ζώντων καὶ τεθνεώτων τέκνων τῆς Σχολῆς ὑπὸ τὴν στέγην αὐτῆς, ἐὰν αὕτη δὲν εἶχεν ἀναγκαστικῶς κεκλεισμένος τὰς πύλας αὐτῆς σχεδὸν ἐπὶ τέταρτον ἤδη αἰῶνος. 

 

Ὁ Γέρων Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Ἰωακείμ, Πρόεδρος τῆς Ἐφορείας τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς Χάλκης προσφωνῶν τοὺς μετασχόντας εἰς τὰς ἐκδηλώσεις ἑορτασμοῦ.

 

Κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα ἐγένοντο ἀλλεπάλληλα διαβήματα τῆς 'Εκκλησίας, ἀτυχῶς  μὴ  τελεσφορήσαντα. Τὴν  στιγμὴν ταύτην ἑτοιμάζομεν συνάντησιν ἡμῶν μετὰ τοῦ Ἐξοχ. 'Ὑπουργοῦ Παιδείας τῆς Χώρας, διὰ νὰ μεταφέρωμεν πρὸς αὐτὸν  νέας ἀπόψεις  καὶ  προτάσεις τοῦ Οἰκουμενικοῦ  Πατριαρχείου, ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι αὖται θὰ διευκολύνουν τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος. Μεταφέρομεν  ἐπικαίρως καὶ πρὸς ὑμᾶς ὅσα ἐλέγομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμέρων, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ε´ Διεθνοῦς Συνεδρίου τῶν Ὀρθοδόξων Θεολογικῶν Σχολῶν: "Προσευχόμεθα  καὶ  ἐλπίζομεν ὅτι ἡ ἔντιμος καὶ δημοκρατικὴ Τουρκικὴ Κυβέρνησις συντόμως θὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἄδειαν διὰ τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῆς Σχολῆς μας, διότι δὲν εἶναι νοητὸν ἀφ' ἑνὸς μὲν νὰ δέχεται νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ δραστηροποιῆται ὁ πρῶτος  Θρόνος  τῆς Ὀρθοδοξίας  ἐπὶ  τοῦ  ἐδάφους  τῆς ἐπικρατείας τῆς χώρας ἡμῶν ταύτης καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου νὰ  μὴ δίδῃ  εἰς τὸν Θρόνον αὐτὸν τὴν δυνατότητα καὶ τὰ μέσα να καταρτίζῃ τὰ στελέχη του καὶ να ἀνανεώνῃ τὸ αἷμα του ὡς ζωντανὸς ὀργανισμός. Τοῦτο θὰ ἧτο ἀντίφασις, ἀσυμβίβαστος καὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας.

 

Διὰ τοῦτο εὐελπιστοῦμεν ὅτι τὰ ὑπάρχοντα νομικὰ ἢ γραφειοκρατικὰ κωλύματα ταχέως θὰ ὑπερπηδηθοῦν καὶ θὰ καταστῇ τὸ καλλιμάρμαρον τοῦτο κτίριον καὶ πάλιν μία ζωντανὴ κυψέλη ποὺ θὰ παράγῃ τὸ γλυκὺ μέλι τῆς κατὰ Θεὸν σοφίας καὶ θα ἑτοιμάζῃ κήρυκας τῆς εἰρήνης καὶ τῆς πανανθρωπίνης ἀγάπης καὶ καταλλαγῆς.

 

Καὶ προσθέτομεν σήμερον μετ' ἐμφάσεως ἐκ μέρους τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῆς ἐνταῦθα Ὀμογενείας, ὅλων ὑμῶν τῶν συγκεντρωθέντων διὰ τὴν  ἐπέτειον Χαλκητῶν  καὶ  τῆς  ἡμετέρας  Μετριότητος προσωπικῶς, ὅτι ποιούμεθα ἔκκλησιν πρὸς τὴν ἔντιμον Κυβέρνησιν τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῆς ἱστορικῆς ταύτης Θεολογικῆς Σχολὴς καὶ τὴν πρόσληψιν μαθητῶν  καὶ τὴν πρόσκλησιν ἐπισκεπτῶν Καθηγητῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. 

 

Ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Παρθένιος, ἐκ τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς, ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς μετασχόντας εἰς τὰς ἐκδηλώσεις ἑορτασμοῦ.

 

Αἱ γνώσεις, αἱ ἐπιστῆμαι, αἱ ἰδέαι, ἡ σοφία, τὰ γράμματα πρέπει νὰ κυκλοφοροῦν ἐλευθέρως καὶ ἄνευ περιορισμῶν.

 

Δὲν νοεῖται ἡ Σχολὴ αὕτη νὰ εἶχε τὴν δυνατότητα λειτουργίας ἐπὶ τῆς μοναρχικῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ νὰ στερῆται ταύτης ἐπὶ τῆς σημερινῆς Δημοκρατικῆς Τουρκίας, τῆς Τουρκίας τοῦ μεγάλου ἀναμορφωτοῦ Κεμὰλ Ἀτατούρκ, ἡ ὁποία ἔχει προσυπογράψει ὅλας τὰς Διακηρύξεις τοῦ Ο. Η. Ε. περὶ ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων.

 

Ἡ ἄρσις τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς λειτουργίας τῆς Σχολῆς κατ᾽ οὐδὲν θὰ ἐπιβαρύνη ἢ θὰ ζημιώσῃ τὴν χώραν ἡμῶν ἀντιθέτως θὰ ὠφελήσῃ αὐτὴν ἄλλως τε καὶ διὰ τῆς δημιουργίας πρεσβευτῶν καλῆς θελήσεως δι᾽ αὐτήν.

 

Ἡ Τουρκία εἶναι γέφυρα μεταξὺ Ἀσίας καὶ Εὐρώπης, Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως, Μουσουλμανισμοῦ καὶ Χριστιανισμοῦ. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, ἐν αὐτῇ ὡς λαικῷ κράτει, ὅπου ὑπάρχει χωρισμὸς θρησκείας καὶ κράτους, ὅλαι αἱ θρησκεῖαι καὶ ὅλα τὰ δόγματα πρέπει νὰ ἔχουν τὰς ἰδίας δυνατότητας προετοιμασίας καὶ καταρτισμοῦ τῶν λειτουργῶν των, κατὰ τὰς ἀνάγκας μάλιστα καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς συγχρόνου ἐποχής, τοῦ μεταιχμίου τούτου μεταξὺ 20ου καὶ 21ου αἰῶνος.

 

Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπερτεροῦσα ἀριθμητικῶς ἐνταύθα  θρησκεία νὰ ἔχῃ πληθὺν ὅλην Θεολογικῶν καὶ ἱερατικῶν σχολῶν καὶ ἡ μία  καὶ μόνη Θεολογικὴ ἡμῶν Σχολὴ καὶ ἡ  ἀντίστοιχος  Σχολὴ  τῶν Ἀρμενίων νὰ εὑρίσκωνται ἐν παροπλισμῷ; "μὴ οὒκ ἔχομεν ἐξουσίαν - καὶ ἡμεῖς-φαγεῖν καὶ πιεῖν;" (Α´ Κορ. 9,4).

 

Θα ὑπενθυμίσωμεν ἐδῶ τὸ σημεῖον 6.2 τῶν συμπερασμάτων τῆς Προεδρίας τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου ποὺ συνῆλθεν ἐν Βρυξέλλαις κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον: ".... Ἡ ποικιλία πολιτισμῶν, γλωσσῶν, θρησκειῶν, παραδόσεων καὶ καταγωγῆς πρέπει νὰ καταστῇ πηγὴ ἐμπλουτισμοῦ καὶ παράγων ἑνότητος καὶ νὰ μὴ ἀποτελῇ πλέον αἰτίαν ἐντάσεων καὶ ἀνταγωνισμῶν".

 

Καὶ ἡμεῖς κατ' ἐπανάληψιν ἔχομεν δηλώσει ὅτι τὸ Πατριαρχεῖον καὶ ἡ περὶ αὐτὸ μειονότης ἡμῶν πρέπει καὶ δύναται νὰ ἀποτελῇ  γέφυραν καὶ συνδετικὸν κρίκον μεταξὺ Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος καὶ ὄχι αἰτίαν προστριβῶν ἢ παράγοντα διαιρέσεως καὶ ἐντάσεως καὶ ἀνταγωνισμοῦ. 

 

Ὁ Μακαριότατος Πατριάρχης Ῥουμανίας Θεόκτιστος ἀπευθύνων χαιρετισμὸν πρὸς τοὺς μετασχόντας εἰς τὰς ἐκδηλώσεις ἑορτασμοῦ.

 

Ἐν θρησκευτικὸν καὶ πνευματικὸν καθίδρυμα, ἐρριζωμένον εἰς τὴν πόλιν ταύτην τὴν μεγάλην καὶ ἁγίαν ἀπὸ δέκα καὶ ἑπτὰ αἰώνων, μὲ τὴν σοφίαν καὶ τὴν πεῖραν του ἠμπορεῖ νὰ ἀποβῇ πολλαχῶς  χρήσιμον εἰς οἰκοδομὴν εἰρήνης καὶ σταθερότητος καὶ καταλλαγῇς καὶ εὐδοκίας ἐν ἀνθρώποις, διὸ καὶ πρέπει  νὰ διδῶνται  εἰς  αὐτὸ ὅλαι αἱ δυνατότητες  καὶ  ὅλα τὰ μέσα πρὸς  ἐκπλήρωσιν τῆς ἀπολιτικῆς καὶ κοινωφελοῦς  ἀποστολῆς  του  καὶ ὄχι  νὰ ὑφίσταται περιορισμοὺς ἢ ἐπιθέσεις  μερίδος τοῦ  Τόπου καὶ  τῶν Βομβιστῶν. Εἶναι ὀπωσδήποτε ἄξιον  καλυτέρας  μεταχειρίσεως  διότι προσέφερεν ἀνεκτίμητους καὶ ἀναριθμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὸν παγκόσμιον πολιτισμόν, κατὰ εὐρυτάτην ἀναγνώρισιν καὶ ὁμολογίαν.

 

Ἡμεῖς πάντως, κατὰ τὸν σημερινὸν Ἀπόστολον: "λοιδορούμενοι, εὐλογοῦμεν  διωκόμενοι, ἀνεχόμεθα,  βλασφημούμενοι παρακαλοῦμεν" (Α᾽ Κορ.4, 12-13). Ἡ δύναμις ἡμῶν ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται" (Β΄ Κορ. 12, 9).

 

Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἐλευθέραν καὶ πάλιν λειτουργίαν τῆς Σχολῆς ἡμῶν εἰδικώτερον, θὰ ἐξακολουθήσωμεν προσευχόμενοι καὶ ἐργαζόμενοι ἀνυποχώρητος " Ἕως οὐ ἡμέρα διαυγάση καὶ φωσφόρος ἀνατείλη ἐν ταῖς καρδίαις" (Β´ Πέτρου 1, 19) τῶν ἰθυνόντων πολιτειακῶς καὶ πολιτικῶς τὰ καθ᾽ ἡμᾶς καὶ ἐγχειρίσουν εἰς ἡμᾶς τὴν πολυπόθητον πρὸς τοῦτο ἄδειαν, ὅτε καὶ θὰ συναναβῶμεν καὶ πάλιν οἱ δυνάμενοι εἰς τὸ ὅρος τοῦτο τὸ ἅγιον διὰ νὰ δοξάσωμεν τὸν πατέρα ἡμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, νὰ βάλωμεν "εὐλογητός" καὶ νὰ εὐλογήσωμεν "τὸ ἀγνὸ νεανικὸ μελίσσι τῆς Ὀρθοδοξίας".

 

Ἔχομεν τὴν διαίσθησιν μᾶλλον τὴν  πεποίθησιν ὅτι  τοῦτο  θὰ γίνη ἐν οὐ μακρῷ χρόνῳ. Τὸ δίκαιον θὰ θριάμβευσῃ. Θὰ πρυτανεύσῃ ἡ λογική. Καὶ θὰ παύσῃ να ἰσχύῃ τὸ "φθόνος γὰρ οὒκ οἶδε προτιμᾶν  τὸ συμφέρον". Καὶ θὰ γίνη καὶ πάλιν ἡ Σχολὴ "κεφάλαιον ἀληθοῦς εὐκλείας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου". Καὶ θὰ εἴπωμεν τότε: "Δόξα τῷ πλῆττόν τι  καὶ σῴζοντι Θεῷ". Καὶ  μυριόστομος  θὰ ἀναπέμπεται καὶ πάλιν ἡ προσευχὴ  καὶ ἡ δοξολογία πρὸς τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν τῶν πατέρων ἡμῶν ἀπὸ τῆς παναρχαίας ταύτης Μονῆς Του.  Εἰς τὸ  ἀριστερὸν κλίτος τοῦ Ναϊδίου τῆς ὁποίας ὑπάρχει τὸ παρεκκλήσιον καὶ ἡ Θεοτόκος Γλυκοφιλοῦσα, " Ἡ παῦσον λύπη". Εἶναι  εἰκὼν  τῆς ἐποχῆς τῶν   Παλαιολόγων (14ου αἰῶνος). Αὐτὴ  ἡ Παναγία ἡ  Παυσολύπη θὰ παύσῃ τὴν λύπην μας καὶ θα τὴν  μετατρέψῃ  εἰς χαράν, "χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ  λαῷ" (Λουκ. 2, 10) τοῦ  Θεοῦ, παντὶ  τῷ  γένει  τῶν Ὀρθοδόξων καὶ  ὅλων  τῶν  Χριστιανῶν, παντὶ  τῷ  πεπολιτισμένῳ  κόσμῳ· διότι ἱδρύματα καὶ  φυτώρια  πνευματικὰ ὡσὰν τὴν Σχολὴν μας δὲν ἠμποροῦν νὰ μονοπωληθοῦν· ἀνήκουν εἰς τοὺς πολλούς, ἀνήκουν εἰς ὅλους. Ὑπομιμνήσκομεν συναφῶς ὅσα ἔλεγεν ὁ διάσημος Βέλγος βυζαντιολόγος Gregoire διὰ τὴν παγκόσμιον ἀκτινοβολίαν καὶ εὐρυτέραν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν τῆς ἡμετέρας Σχολῆς: " Ἡ Σχολὴ τῆς  Χάλκης  δὲν  εἶναι μοναχὰ ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ  Πατριαρχείου, εἶναι ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς ὅλης Ὀρθοδοξίας. Δὲν εἶναι μοναχὰ ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ ὅλης  τῆς Ὀρθοδοξίας, εἶναι ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς ὅλης Χριστιανωσύνης. Δὲν  εἶναι μόνον ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς Χριστιανωσύνης ὁλοκλήρου, εἶναι ἡ Σχολὴ τῆς Οἰκουμένης".

 

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, Ἐπιτραπήτω εἰς ἡμᾶς νὰ κατακλείσωμεν διὰ τίνος εὐγλώττου προσομοίου, συντεθέντος κατὰ τοὺς χρόνους τῆς μαθητείας ἡμῶν, τὸ ὁποῖον ὑποτονθορίζομεν ὁσάκις ἡ σκέψις, ἡ καρδία καὶ ἡ προσευχὴ ἡμῶν ἀναφέρονται νοσταλγικῶς εἰς τὴν Σχολήν, τὴν πολυαγαπημένην, τὴν μοναδικήν, τὴν ἀνεκτίμητον ποτνίαν μητέρα καὶ τροφόν, τ. ἕ. καθημερινῶς:

 

Χαίροις τῶν φοιτητὼν ἡ πλειάς,

θεολογίαν εὐσεβῶς ἡ σπουδάζουσα,

τὰ θεῖα ἐκμελετῶσα καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Χριστοῦ

ἀληθῶς τιμῶσα καὶ βαδίζουσα.

Ἐργάται τοῦ πνεύματος, 'Εκκλησίας διάκονοι,

ἐπιποθοῦντες μεταδοῦναι τὸ φῶς Χριστοῦ

καὶ ἐνδύσασθαι ἀρετῶν τελειότητα.

Ὄντως ὑμεῖς μακάριοι, ἐπαινῶν τε ἄξιοι,

τὴν ἀγαθὴν γὰρ μερίδα τῶν ἐκλεκτῶν ἐξελέξασθε.

Ἀνδρίζεσθε, τοίνυν, καὶ τοῦ ἔργου τοῦ Κυρίου ἐπιμελήθητε".

 

Θερμῶς εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν τιμὴν τῆς προσελεύσεως εἰς συνεορτασμὸν μεθ᾽ ἡμῶν τοῖς μακαριωτάτοις καὶ φιλτάτοις Προκαθημένοις τῶν ἀδελφῶν Ὀρθοδόξων 'Εκκλησιών Ἀλεξανδρείας, Ῥουμανίας καὶ Ἀλβανίας, ὡς καὶ τοῖς Ἐκπροσώποις ἄλλων ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν, Θεολογικῶν Σχολῶν καὶ Διεκκλησιαστικῶν "Ὀργανισμῶν, καὶ ἐκζητοῦμεν τὰς προσευχὰς των διὰ τὴν ὅσον ἐνέστι ταχυτέραν ἐπανέναρξιν τῆς λειτουργίας τῆς ἡμετέρας Σχολῆς, ἐπὶ τῷ κοινῶ αὐτῶν τε καὶ ἡμῶν ἀγαθῷ. Ἡ παρουσία ὑμῶν σήμερον ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν, τιμιώτατοι ἀδελφοί, ἐπαυξάνει τὴν χαρὰν ἥν πάντες οἱ τῆς Σχολῆς ταύτης πνευματικοὶ υἱοὶ δοκιμάζομεν ὡς ἐκ τῆς ἐπανευρέσεως ἡμῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, ὑπὸ τὴν γνώριμον καὶ προστατευτικὴν ταύτην στέγην, μετὰ παραδρομὴν δεκαετιῶν ὁλοκλήρων. 

 

Συγχαίρομεν καὶ εὐχαριστοῦμεν τῷ Ἱερωτάτῳ Ἡγουμένῳ  τῆς Μονῆς  ἁγίῳ Θεοδωρουπόλεως κυρίῳ Γερμανῷ διὰ τὴν σεμνὴν καὶ εὔορκον ἀπὸ τριετίας καὶ πλέον διακονίαν αὐτοῦ, ὑπὲρ δ᾽ αὐτὸν τῇ Ἐφορείᾳ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Ἱερωτάτου καὶ προσφιλοῦς ἀδελφοῦ ἁγίου Χαλκηδόνος κυρίου 'Ιωακείμ, τόσον διὰ τοὺς ἐν γένει ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ τούτου σκηνώματος κόπους αὐτῆς ὅσον καὶ διὰ τὴν μέριμναν αὐτῆς εἰδικῶς διὰ τὸν ἀρξάμενον ἑορτασμὸν τῆς ἐπετείου, καὶ προσφέρομεν αὐτὴ διὰ τὴν Μονὴν καὶ Σχολήν, εἰς εὐλογίαν καὶ ἀνάμνησιν, τήνδε τὴν ἱερὰν εἰκόνα τῆς Παναγίας Τριάδος. Ὁ Θεὸς σῴζοι τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν Σχολήν!

 

Ἀπόφοιτοι τῆς Σχολῆς, εἰς τὸν πρὸ τῶν τάφων ἀοιδίμων Πατριαρχῶν καὶ ἀειμνήστων Ἱεραρχῶν - Σχολαρχῶν καὶ Καθηγητῶν χῶρον, συμμετέχουν εἰς τὸ τελεσθὲν ὑπὸ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Κώου κ. Αἰμιλιανοῦ Τρισάγιον.

 

Ὁ ἰσχυρὸς Πατριαρχικὸς λόγος καὶ ἡ ἀναφορὰ στὴν λειτουργία τῆς Σχολῆς ἐπὶ Μοναρχικῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας καὶ τὴν ἀπαγόρευση ἐπὶ Δημοκρατικῆς Τουρκίας συνοδεύτηκε ἀπὸ ἕνα ἐκπληκτικὸ γεγονός, τὴν ἔκδοση ἑνὸς ψηφίσματος διαμαρτυρίας.

 

Σ᾽ αὐτὴν τὴν σύναξη τῶν 120 μαθητῶν τῆς Σχολῆς ἀπ᾽ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τῆς οἰκουμένης ὅπου δραστηριοποιοῦνται, θεωρῶ τιμή μου ὅτι συμμετείχα καὶ συνυπόγραψα  τὸ ψήφισμα διαμαρτυρίας τῶν μαθητῶν ποὺ ἀπευθύνονταν στὴν πρωθυπουργὸ τῆς Τουρκίας κα. Τσιλέρ. Ἡ ἐνέργεια αὐτῆς τῆς ἔμπρακτης διαμαρτυρίας σὲ τουρκικὸ ἔδαφος σὲ Τοῦρκο πρωθυπουργὸ ἀποτελεῖ σημαντικὸ ἱστορικὸ γεγονὸς στὰ πατριαρχικὰ χρονικὰ καὶ δείχνει τὴν δύναμη ψυχῆς τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς μὲ μπροστάρη πάντοτε τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο. Γιὰ περισσότερες πληροφορίες ἐπισκεφτεῖτε τὴ σελίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου www.ec-patr.org

 

Τὸ σχέδιον κειμένου, ἐνεκρίθη καὶ ὑπεγράφη ὑφ᾽ἁπάντων τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς. Μεταξὺ αὐτῶν διακρίνομεν καὶ τὸν κ. Ἰωσήφ Κωνσταντινίδην.

Ἰωσὴφ Κωνσταντινίδης